Nhận được thông báo còn thiếu tiền đóng BHXH, đừng vội lập cùng một loại hồ sơ cho cả công ty. Có người chưa được báo tăng, có người đã có quá trình nhưng mức lương làm căn cứ đóng chưa đúng. Cũng có trường hợp hồ sơ đầy đủ mà khoản đã chuyển chưa được đối chiếu. Trước khi lập hồ sơ truy thu trên vBHXH, hãy chỉ ra thiếu người nào, tháng nào và thiếu ở dữ liệu hay ở thanh toán.

Lập bảng theo từng người, từng kỳ
Lấy kết quả tham gia đã được ghi nhận, hợp đồng và các quyết định liên quan đến mức đóng trong giai đoạn cần kiểm. Với mỗi người, ghi mã số BHXH, tháng bắt đầu, tháng kết thúc, mức đã ghi nhận và căn cứ đề nghị điều chỉnh. Nếu có thông báo của cơ quan quản lý, lưu cả số tham chiếu và kỳ đối chiếu. Chỉ đưa hồ sơ cá nhân cho người trực tiếp xử lý.
Ví dụ một quyết định điều chỉnh lương ký trong tháng sau nhưng ghi hiệu lực từ tháng trước. Người làm hồ sơ cần xem quyết định thực sự thay đổi khoản nào và từ kỳ nào. Ngày kế toán nhận giấy, ngày ký và ngày hiệu lực là ba mốc dễ bị nhầm. Với hồ sơ có nhiều lần thay đổi mức lương, chia từng khoảng có cùng căn cứ để theo dõi.
Tách thiếu người, thiếu mức và thiếu tiền chuyển
Nếu thiếu hẳn người, kiểm lần báo tăng trước đây, thời điểm thuộc diện tham gia và hồ sơ lao động. Nếu đã có dòng tham gia nhưng thiếu mức đóng, đối chiếu chính trường mức lương với quyết định có hiệu lực. Nếu quá trình và căn cứ đều đúng nhưng số tiền còn chênh, lấy chứng từ chuyển và kết quả phân bổ để làm rõ với cơ quan quản lý. Lập lại biến động nhân sự có thể làm sai thêm dữ liệu đã đúng.
Luật Bảo hiểm xã hội phân biệt chậm đóng và trốn đóng tại Điều 38 và Điều 39. Trong các trường hợp luật nêu có việc đăng ký không đầy đủ số người phải tham gia hoặc đăng ký mức làm căn cứ đóng thấp hơn quy định, với từng điều kiện cụ thể. Chữ “truy thu” trong một bảng tính của đơn vị chưa đủ để kết luận đơn vị có hành vi nào. Khi có yêu cầu chính thức, làm theo nội dung kết luận và phạm vi kỳ được xác định.

Chọn phương án theo nguyên nhân
Trong sổ tay vBHXH bản web, Viettel đưa ví dụ “Báo truy thu mức đóng BHXH” với phương án “Bổ sung tăng nguyên lương”. Bảng đó cũng có phương án “Điều chỉnh lương” cho trường hợp báo tăng hoặc giảm lương. Hai mô tả có mục đích riêng. Nếu tình huống thực tế là đã bỏ sót một lao động cả kỳ, đừng lấy tên phương án của ví dụ truy thu mức đóng để áp vào.
Kiểm thủ tục đang được cơ quan tiếp nhận hướng dẫn cho kỳ và hồ sơ cụ thể. Chuẩn bị tài liệu giải thích chênh lệch theo yêu cầu, chọn đúng đơn vị và người lao động trên phần mềm rồi so lại từng tháng. Nếu phải nộp bổ sung theo số hồ sơ đã có, ghi rõ tham chiếu đợt trước. Đừng tạo thêm một đợt độc lập cho toàn bộ danh sách trong khi chỉ một trường của một người bị trả lại.
Đóng hồ sơ khi hai bên đã đối chiếu
Tra lịch sử giao dịch để biết số hồ sơ, kết quả tiếp nhận và phần cần bổ sung. Khi hồ sơ được xử lý, so lại quá trình hoặc thông báo mới của người lao động. Công việc tài chính có bước kiểm riêng: khoản nào cần chuyển, khoản đã chuyển được ghi nhận vào đâu và kỳ nào vẫn còn chênh. Một trạng thái đã ký hoặc đã tiếp nhận chưa trả lời đủ các câu hỏi ấy.
Bàn giao bảng đối chiếu có người chịu trách nhiệm từng dòng và ngày đã kiểm gần nhất. Với số tiền cần xác định từ thông báo chính thức, giữ nguyên tham chiếu thông báo thay vì tự ước tính rồi dùng làm số chốt. Khi cơ quan quản lý phản hồi, người tiếp nhận có thể cập nhật đúng kỳ và lưu lý do thay đổi.
Câu hỏi thường gặp
Thiếu một khoản tiền chuyển có phải luôn báo tăng lại lao động không?
Kiểm dữ liệu tham gia trước. Nếu đã đúng người, kỳ và mức thì đối chiếu thanh toán, phân bổ với cơ quan quản lý.
Sổ tay ghi Bổ sung tăng nguyên lương có dùng cho mọi hồ sơ truy thu không?
Đó là ví dụ cho truy thu mức đóng. Hồ sơ thiếu người hoặc điều chỉnh mức có tình huống khác cần xác định riêng.
Có thể chốt số truy thu theo bảng tự tính không?
Dùng bảng nội bộ để giải thích chênh lệch. Đối chiếu số phải xử lý với thông báo và kết quả của cơ quan quản lý.
Cập nhật ngày 20/11/2026. Nguồn đối chiếu: Viettel, Hướng dẫn sử dụng vBHXH bản web, bảng Phương án. Quốc hội, Luật Bảo hiểm xã hội 2024, Điều 38 và Điều 39.